İslam Araşdırmaları üzrə bakalavr proqramı tələbələrin İslamın əsas təlimləri və İslami elmlər haqqında elmi və sistemli bilik əldə etmələri məqsədilə hazırlanmış hərtərəfli bir təhsil proqramıdır. Proqram İslami elmlərin elmi və ənənəvi irsindən bəhrələnməklə yanaşı, tələbələri İslam araşdırmaları sahəsində müasir akademik tədqiqat, araşdırma və təhlil metodları ilə də tanış edir.
Proqram çərçivəsində Qurani-Kərim elmləri və təfsir, fiqh və üsulül-fiqh, İslam kəlamı, İslam fəlsəfəsi və məntiqi, hədis, İslam tarixi, dinlər və məzhəblər, İslamın siyasi və ictimai düşüncəsi, İslam mədəniyyəti və sivilizasiyası, eləcə də müqayisəli araşdırmalar kimi müxtəlif sahələr öyrənilir.
İslam Araşdırmaları üzrə bakalavr proqramı ümumilikdə 140 tədris vahidindən ibarətdir:
10 vahid dini-hövzə təhsili;
22 vahid ümumi fənlər;
30 vahid baza fənləri;
68 vahid ixtisas fənləri;
10 vahid seçmə fənlər.
Objectives of the course
Proqramın məqsədləri
Proqramın əsas məqsədləri aşağıdakılardır:
Tələbələrdə İslamın dini təlimləri və əsas etiqadi prinsipləri haqqında ümumi və elmi bilik formalaşdırmaq.
İslam Araşdırmaları sahəsində elmi və dini yanaşmaya malik mütəxəssislər hazırlamaq.
İslami mənbə və mətnləri oxumaq, araşdırmaq, təhlil etmək və tədqiq etmək bacarıqlarını inkişaf etdirmək.
Zəruri İslami mətnləri fars dilindən digər dillərə və digər dillərdən fars dilinə tərcümə etmək üzrə tələbələrdə əsas səviyyədə bacarıq formalaşdırmaq.
Tələbələri İslam Araşdırmaları sahəsində tədris və elmi-tədqiqat fəaliyyətinə hazırlamaq.
Məzunlara xüsusilə İslam Araşdırmaları üzrə magistratura səviyyəsində təhsillərini davam etdirmək üçün zəruri akademik baza yaratmaq.
İslamın elmi və mədəni irsi ilə tanış etmək və müasir elmi tədqiqat metodlarından istifadə bacarığı qazandırmaq.
İslami düşüncə məktəbləri ilə digər dinlər və düşüncə ənənələri arasında müqayisəli elmi araşdırmalar aparmaq bacarığını inkişaf etdirmək.
Məzunların əldə etdiyi bilik və bacarıqlar
Bu proqramı uğurla başa vuran məzunların aşağıdakı bilik və bacarıqlara yiyələnməsi nəzərdə tutulur:
İslamın əsas təlimləri və anlayışları haqqında elmi bilik əldə etmək.
İslami mənbə və mətnləri oxumaq və onlardan elmi tədqiqatlarda istifadə etmək.
İslam Araşdırmaları sahəsində elmi tədqiqatın əsas prinsiplərini və metodlarını bilmək.
İslami elmlərin müxtəlif sahələrində ilkin səviyyədə elmi araşdırmalar aparmaq.
İslami mətnləri fars dili ilə digər dillər arasında əsas səviyyədə tərcümə etmək.
İslam Araşdırmaları sahəsində tədris və elmi-tədqiqat fəaliyyətlərində iştirak etmək.
Xüsusilə magistratura səviyyəsində ali təhsili davam etdirmək üçün zəruri akademik hazırlığa malik olmaq.
Subjects offered
Əsas təhsil və araşdırma sahələri
1. Qurani-Kərim elmləri və təfsir
Qurani-Kərim elmləri, təfsirin əsas prinsipləri və metodları, eləcə də Quranın müxtəlif təfsir yanaşmalarının öyrənilməsi. Bu çərçivədə xüsusilə tərtibli təfsir (Təfsir-i Tərtibi) və mövzu üzrə təfsir (Təfsir-i Mövzuî) kimi yanaşmalar araşdırılır.
2. Fiqh və üsulül-fiqh
İslami hökmlərin çıxarılmasının əsas prinsipləri və metodlarının öyrənilməsi. Proqramda fiqhə giriş, əməli hökmlər, ümumi fiqh, müqayisəli fiqh, üsulül-fiqhə giriş, üsulül-fiqh və onunla əlaqəli elmlər öyrənilir.
3. İslam kəlamı
İslamın etiqadi əsasları və kəlam məsələlərinin öyrənilməsi, İslam kəlamının əsas prinsipləri, müxtəlif yanaşmaları və dini düşüncə ilə əlaqəli məsələlər haqqında biliklərin formalaşdırılması.
4. İslam fəlsəfəsi və məntiqi
Məntiq, İslam fəlsəfəsi, din və idrakla bağlı fəlsəfi məsələlərin öyrənilməsi və bəzi fəlsəfi baxışların müqayisəli şəkildə araşdırılması.
5. Hədis və İslami mətnlər
Hədis mənbələrinin, hədis mətnlərini oxuma və anlama metodlarının, eləcə də İslamın əsas rəvayət mənbələrinin və elmi irsinin öyrənilməsi.
6. İslam tarixi
İslam tarixinin, İslam dünyasında baş verən intellektual, mədəni və sosial inkişafların, həmçinin İslam sivilizasiyasının formalaşması və inkişaf prosesinin öyrənilməsi.
7. Dinlər, məzhəblər və müqayisəli araşdırmalar
Dinlər və müxtəlif düşüncə və məzhəb məktəbləri haqqında əsas biliklərin əldə edilməsi; dini etiqadların, təlimlərin və baxışların müqayisəli şəkildə öyrənilməsi və İslamla digər dinlər və düşüncə ənənələri arasında elmi dialoqun inkişaf etdirilməsi.
8. İslamın siyasi və ictimai düşüncəsi
İslamın siyasi və ictimai düşüncəsinin əsas prinsiplərinin öyrənilməsi və İslamın cəmiyyət, siyasət və sosial sistemlərə dair baxışlarının araşdırılması.
9. İslamda ailə və cəmiyyət araşdırmaları
İslamın ailəyə və sosial münasibətlərə baxışının öyrənilməsi və insanın fərdi və ictimai həyatı ilə bağlı müxtəlif məsələlərin araşdırılması.
10. İslam mədəniyyəti və sivilizasiyası
İslam mədəniyyəti və sivilizasiyasının formalaşması, inkişafı və elmi-mədəni nailiyyətlərinin öyrənilməsi, həmçinin İslam sivilizasiyası ilə digər sivilizasiyalar arasındakı qarşılıqlı təsirlərin araşdırılması.
Bu çərçivədə xüsusilə Avropada İslam mədəniyyəti və sivilizasiyası, əvvəlki sivilizasiyaların elmi irsinin İslam dünyasına ötürülməsi, tərcümə hərəkatı, İslam sivilizasiyasında elm və bilik istehsalı, müsəlman mütəfəkkirlərin və İslam sivilizasiyasının Qərbə təsiri kimi mövzular öyrənilir.
11. İslam və müasir dünya
İslamın müasir dünyadakı mövqeyinin öyrənilməsi və İslami təlimlərlə müasir dünyanın məsələləri və dəyişiklikləri arasındakı əlaqələrin araşdırılması.
12. Elmi tədqiqat metodologiyası
İslam Araşdırmaları sahəsində elmi araşdırma, təhlil və tədqiqat metodlarının öyrənilməsi və akademik tədqiqatların aparılması üçün zəruri əsas bacarıqların inkişaf etdirilməsi.
13. Dil bacarıqları
İslami mənbə və mətnlərin öyrənilməsi və tədqiqi üçün zəruri dil bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi və İslam Araşdırmaları ilə bağlı mənbələrdən səmərəli istifadə etmək bacarığının artırılması.
14. İslami düşüncə və İslami mənbələr
İslami düşüncənin əsas əsər və mənbələrinin öyrənilməsi və İslamın intellektual, mənəvi və əxlaqi irsi ilə tanışlıq. Bu çərçivədə Nəhcül-Bəlağə və Səhifeyi-Səccadiyyə kimi mühüm əsərlər də öyrənilir.
Course details
Ad
İslam elmləri
Degree
Bakalavr
Presentation Language
Azeri
Course certificate
Provided upon completion
Course duration (terms)
9
Seçmə fənlər
Proqram çərçivəsində ümumilikdə 20 tədris vahidi seçmə fənn təqdim olunur və tələbə bunlardan 10 tədris vahidini seçərək tamamlamalıdır.
Seçmə fənlərə aşağıdakılar daxildir:
İslamda və Qərbdə insan hüquqları
Din fəlsəfəsi
İslam idarəetmə sistemi
Dinin insan həyatındakı rolu
İslam iqtisadi sistemi
Dualar və ziyarətlərlə tanışlıq
İslamda və digər dinlərdə əxlaq
İslam və sosial problemlər
İbrahim dinlərində dini anlayışların müqayisəli araşdırılması
Dini kimlik və kimlik böhranı
Proqramın fərqləndirici xüsusiyyətləri
İslam Araşdırmaları üzrə bakalavr proqramı İslami elmlərin ənənəvi elmi irsi ilə müasir akademik tədqiqat metodları arasında əlaqə yaratmağı hədəfləyən hərtərəfli, fənlərarası və elmi yanaşmaya əsaslanır.
Qurani-Kərim və hədis elmləri, fiqh və üsulül-fiqh, İslam kəlamı, fəlsəfə, tarix, dinlər və məzhəblər, İslam mədəniyyəti və sivilizasiyası və müqayisəli araşdırmaların tədqiqat və dil bacarıqları ilə birlikdə öyrənilməsi tələbələrə İslam Araşdırmaları sahəsində hərtərəfli dünyagörüşü qazandırır.
Bu xüsusiyyətləri ilə proqram tələbələri akademik, tədris və elmi-tədqiqat fəaliyyətlərinə hazırlamaqla yanaşı, onların ali təhsilin növbəti pillələrində, xüsusilə magistratura səviyyəsində təhsillərini davam etdirmələri üçün möhkəm akademik baza yaradır.